De Bijlmer

De Bijlmer of Bijlmermeer is de naam van een woonwijk van Amsterdam in stadsdeel Amsterdam-Zuidoost, in de Nederlandse provincie Noord-Holland. In het verleden werd deze wijk gekenmerkt door hoogbouw van tien verdiepingen in een kenmerkende zeskantige honingraatstructuur en veel groen, die hier in de jaren zeventig is verrezen op het grondgebied van de in 1966 geannexeerde gemeente Weesperkarspel.

De naam Bijlmer is een verkorting van “Bijlmermeer”, de naam van het water en na 1626 de droogmakerij op nagenoeg dezelfde plek als de huidige wijk Bijlmer. Het is ruwweg het gebied begrensd door de Weespertrekvaart, Gaasperdammerweg (A9), spoorlijn Amsterdam-Utrecht en Daalwijkdreef. Overigens wordt de naam Bijlmer(meer) als pars pro toto gebruikt voor heel stadsdeel Zuidoost.

Organisatorisch bestaat de Bijlmer uit hetzelfde gebied tussen Diemen, A9, spoorlijn en Weespertrekvaart, inclusief de Venserpolder. Het CBS onderscheidt Bijlmer-Oost en Bijlmer-Centrum, met als grens de Gooiseweg (S112). Aan de noordzijde behoort het woongedeelte van de Venserpolder (ten westen van de Dubbelinkdreef) tot de Bijlmer, ten westen hiervan (en ten noorden van de Daalwijkdreef) behoort het bedrijventerrein tot de gemeente Diemen.

Geschiedenis
Het ontwerp voor de wijk, vervaardigd door een team van de Amsterdamse Dienst Stadsontwikkeling onder leiding van architect en stedenbouwkundige Siegfried Nassuth werd geïnspireerd door de functionele stad-ideeën van de CIAM en de Zwitserse architect Le Corbusier. Een in die tijd vooruitstrevend concept dat een strikte scheiding tussen wonen, werken en recreëren kende.
De eerste paal voor de woningbouw in de Bijlmermeer werd geslagen op 13 december 1966 door burgemeester Gijs van Hall. De eerste woningen werden in 1968 opgeleverd. In de jaren zeventig werd de eerste metrolijn van Amsterdam aangelegd van het Centraal Station naar de Bijlmermeer.

De Bijlmermeer werd landelijk bekend vanwege sociale problemen. Doordat het voorzieningenniveau in de wijk achterbleef bij de gewekte verwachtingen ten tijde van de bouw en doordat de moderne, ruime flats moesten concurreren met nieuwe eengezinswoningen elders in de regio, bleven de Amsterdamse gezinnen waarvoor de wijk gebouwd was weg (in het ontwerp voor de Bijlmer ontbrak het aan diversiteit in het woningaanbod, waardoor het gevoelig was voor ontwikkelingen in de Amsterdamse woningmarkt). In plaats daarvan concentreerden zich grote groepen kansarmen in de wijk, waaronder veel immigranten uit de in 1975 onafhankelijk geworden kolonie Suriname. Bepaalde plekken in de Bijlmermeer werden geplaagd door criminaliteit, verloedering en drugsoverlast. Ook was er aanzienlijke werkloosheid. Bovendien bleek het ten tijde van het ontwerp zo moderne idee van de functionele stad minder goed uit te pakken dan verwacht. De strikte scheiding tussen wonen, werken en recreatie zorgde ervoor dat sommige delen van de Bijlmer na het vallen van de avond veranderden in verlaten spooksteden.

Veelkleurige wijk
De Bijlmermeer staat bekend als een smeltkroes van culturen. Nederlanders, Surinamers en Antillianen maken het grootste deel van de bevolking uit, maar vele andere nationaliteiten zijn er ruim vertegenwoordigd. In totaal zijn er mensen van meer dan 130 nationaliteiten woonachtig in de Bijlmer.

Bijlmerramp
De Bijlmerramp van 4 oktober 1992 kostte 43 mensen het leven. Een vrachtvliegtuig van de Israëlische maatschappij El Al stortte neer op de flats Groeneveen en Klein Kruitberg. De gebeurtenis maakte diepe indruk in heel Nederland en kreeg een lange nasleep. Op de plek van de ramp is in 1996 een monument opgericht.

Vernieuwing
In maart 2007 werd Amsterdam Zuidoost aangewezen als een probleemwijk, dit heeft met name betrekking op de Bijlmermeer-Oost, wijk E, G en K. (Zie: De 40 wijken van Vogelaar), waardoor zij extra aandacht en geld zullen ontvangen.
Er zijn sinds kort vestigingen van het ROC van Amsterdam en de Hogeschool van Amsterdam, ook is er een Centrum Beeldende Kunst (CBK). Ook is nabij metrostation Ganzenhoef het Cultureel Educatief Centrum gebouwd.

In de jaren negentig werd een grootscheepse vernieuwingsoperatie in gang gezet die inmiddels een heel eind gevorderd is. Een groot gedeelte van de hoogbouw is gesloopt en vervangen door kleinschaliger woningen, waaronder veel huisvesting in de koopsector.
De vernieuwing moet leiden tot een minder eenzijdige bevolkingssamenstelling en een prettiger woonomgeving. Ook het uit de jaren tachtig daterende winkelcentrum Amsterdamse Poort is in 2000 geheel gerenoveerd. Het stadsdeel heeft in 2006 een nieuw kantoor betrokken aan het Anton de Komplein.
Het is de bedoeling om zes flats in de G- en K-buurt rondom de metrobaan zoveel mogelijk in de oorspronkelijke staat te behouden, omdat de ideeën van de ontwerpers van de Bijlmermeer hier het beste zijn uitgewerkt.

Het stadion van AFC Ajax, de Amsterdam ArenA, is een belangrijke publiekstrekker in Amsterdam-Zuidoost. Behalve voetbalwedstrijden worden hier ook regelmatig manifestaties en popconcerten gehouden. Langs de ArenA Boulevard bevinden zich ook o.a. de uitgaanscentra Heineken Music Hall, Pathé ArenA, een gebouw met grootschalige winkels zoals de Media Markt en de meubelboulevard Villa ArenA. Pepsi Stage werd in 2007 afgebroken om plaats te maken voor een groot nieuw uitgaans- en winkelcentrum, het GETZ Entertainment Centre. Naast het stadion, op de kop van de ArenA Boulevard is de ‘ArenA Toren’ gepland, die met een hoogte van 150 meter de hoogste woontoren van Amsterdam zal worden. De bouw hiervan zal in 2008 moeten beginnen en de oplevering van de toren wordt verwacht in 2010.

(bron: Wikipedia)